بررسی بیان ایمونوهیستوشیمیایی نشانگر پیش ‌بدخیمی 19CK در واکنش‌های لیکنوییدی دهانی در مقایسه با لیکن‌پلان، سرطان سلول سنگفرشی و مخاط نرمال دهان

  • آتوسا امین‌زاده Atousa Aminzadeh استادیار، گروه آسیب‌شناسی‌ دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.
  • سیدمحمد رضوی Seyed Mohammad Razavi استاد، گروه آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.
  • علی ثابتی صنعت Ali Sabeti Sanat دستیار تخصصی، گروه آسیب‌شناسی‌دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

چکیده

مقدمه: لیکن‌پلان OLP (Oral lichen planus)، یک بیماری نسبتاً شایع و مزمن پوستی با زمینه‌ی ایمونولوژیک است که غالباً مخاط دهان را گرفتار می‌کند. واکنش لیکنوییدی OLR (Oral lichenoid reaction) نیز ضایعات مخاطی هستند که از نظر بالینی و بافت‌شناسی به OLP (Oral lichenoid reactions) شباهت داشته و در واکنش به مصرف برخی از داروها یا مواد سنتتیک در دهان بروز می‌کنند. احتمال بروز تغییرات دیسپلاستیک در هر دوی این ضایعات مطرح شده است. از طرفی کارسینوم سلول سنگفرشی دهان SCC (Squamous cell carcinoma) نیز یکی از بدخیمی‌های شایع دهان محسوب می‌شود. هدف از این مطالعه، بررسی تغییرات بیان نشانگر سایتوکراتین 19 (CK19) در OLP ،OLR ، OSCC (Oral squamous cell carcinoma) و مخاط طبیعی دهان از نظر شدت رنگ‌پذیری و نیز الگوی رنگ‌پذیری و مقایسه‌ی آنها با یکدیگر می‌باشد.

مواد و روش‌ها: این مطالعه‌ی توصیفی- تحلیلی گذشته‌نگر، بر روی 70 نمونه به دست آمده از بلوک‌های پارافینی شامل 20 نمونه‌ی OLP، 20 نمونه‌ی OLR، 20 نمونه‌ی OSCC و 10 نمونه‌ی مخاط طبیعی دهان انجام شد. شدت و الگوی بیان نشانگر سایتوکراتین 19 توسط تکنیک رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمیایی با روش Envision مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. کلیه‌ی نتایج توسط نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی 20 و آزمون‌های آماری رگرسیون دو طرفه تجزیه و تحلیل شدند.

يافته‌ها: به نظر می‌رسد بین بیان نشانگر سایتوکراتین 19 در نواحی سوپرابازال و نوع ضایعه ارتباط وجود داشته باشد و این ارتباط معنی‌دار می‌باشد (p value < 0/001) . به علاوه در خصوص الگوی رنگ‌پذیری، در بیماران OSCC و OLR بیشتر الگوی پیوسته (Continious) و در بیماران OLP بیشتر الگوی ناپیوسته (Interrupted) مشاهده شد. در مخاط نرمال نیز این توزیع متعادل بود.

نتیجه‌گیری: افزایش بیان سایتوکراتین 19، بطور چشمگیری با منطقه‌ی بیان (بازال و سوپرابازال) و نوع ضایعه همسو می‌باشد. همچنین الگوی بیان سایتوکراتین 19 در OLR و  OSCCشباهت زیادی دارد. بنابراین شاید بتوان از این نشانگر پروتئینی به عنوان وجه تمایز و ابزار تشخیصی لیکن‌پلان و ضایعات لیکنوییدی و نیز احتمال تغییرات بدخیمی در ضایعات لیکنوییدی استفاده نمود.

کلید واژه‌ها: ليکن‌پلان، واکنش‌های ليکنویيد دهانی، کارسينوم سلول سنگفرشی دهان، سایتوکراتین.

درباره نویسندگان

آتوسا امین‌زاده Atousa Aminzadeh, استادیار، گروه آسیب‌شناسی‌ دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران.

استاد یار- بخش آسیب شناسی فک و صورت - دانشکده دندانپزشکی

سیدمحمد رضوی Seyed Mohammad Razavi, استاد، گروه آسیب‌شناسی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

استاد - بخش آسیب شناسی فک و صورت - دانشکده دندانپزشکی

علی ثابتی صنعت Ali Sabeti Sanat, دستیار تخصصی، گروه آسیب‌شناسی‌دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

دستیار تخصصی آسیب شناسی دهان، فک و صورت

مراجع

1. Moll R, Divo M, Langbein L. The human keratins: biology and pathology. Histochem Cell Biol 2008; 129(6): 705-33.
2. Bièche I, Tozlu S, Girault I, Lidereau R. Identification of a three-gene expression signature of poor-prognosis breast carcinoma. Mol Cancer 2004; 3: 37.
3. Cruz I, Ciudad J, Cruz JJ, Ramos M, Gómez-Alonso A, Adansa JC, et al. Evaluation of multiparameter flow cytometry for the detection of breast cancer tumor cells in blood samples. Am J Clin Pathol 2005; 123(1): 66-74.
4. Dhanuthai K, Chaiyarit P, Chowsrikul W, Wongsana P, Rojanawatsirivej S. Cytokeratin 18 and 19 expression in normal mucosa, lichen planus and squamous cell carcinoma. Acta Stomatol Croat 2007; 41(1): 23-30.
5. Etzioni R, Urban N, Ramsey S, McIntosh M, Schwartz S, Reid B, Radich J, et al. The case for early detection. Nat Rev Cancer 2003; 3(4): 243-52.
6. Fabisiewicz A, Kulik J, Kober P, Brewczyńska E, Pieńkowski T, Siedlecki JA. Detection of circulating breast cancer cells in peripheral blood by a twomarker reverse transcriptase-polymerase chain reaction assay. Acta Biochim Pol 2004; 51(3): 747-55.
7. Aerts J, Wynendaele W, Paridaens R, Christiaens MR, van den Bogaert W, van Osterom AT, et al. A real-time quantitative reverse transcriptase polymerase chain reaction (RT-PCR) to detect breast carcinoma cells in peripheral blood. Ann Oncol 2001; 12: 39-46.
8. Alvero AB, Burtness BA, Ercan AG, Sapi E. Improved method for the detection of cytokeratin 19 positive cells in the peripheral blood of breast cancer patients. Lab Invest 2004; 84(5): 658-61.
9. Bilchik A, Miyashiro M, Kelley M, Kuo C, Fujiwara Y, Nakamori S, et al. Molecular detection of metastatic pancreatic carcinoma cells using a multimarker reverse transcriptase-polymerase chain reaction assay. Cancer 2000; 88(5): 1037-44.
10. Hansson A, Bloor BK, Haig Y, Morgan PR, Ekstrand J, Grafstrom RC. Expression of keratins in normal, immortalized and malignant oral epithelia in organotypic culture. Oral Oncol 2001; 37(5): 419-30.
11. Crowe DL, Milo GE, Shuler CF. Keratin 19 downregulation by oral squamous cell carcinoma lines increases invasive potential. J Dent Res 1999; 78(6): 1256-63.
12. Trask DK, Band V, Zajchowski DA, Yaswen P, Suh T, SagerR. Keratins as markers that distinguish normal and tumor-derived mammary epithelial cells. ProcNatlAcadSci USA 1990; 87(6): 2319-23.
13. Hu L, Crowe DL, Rheinwald JG, Chambon P, Gudas LJ. Abnormal expression of retinoic acid receptors and keratin 19 by human oral and epidermal squamous cell carcinoma cell lines. Cancer Res 1991; 51(15): 3972-81.
14. Regezi JA, Sciubba JJ, Jordan C.K. Oral pathology: clinical pathologic correlations. 5th ed. California: Saunders; 2008. p. 98.
15. Neville Bw, Damm DD, Allen C. Bouqot JE. Oral and maxillofacial pathology. 3rd ed. Philadelphia, PA: W.B. Saunders; 2009. p. 782-8.
16. Ghalayani P, Razavi Sm, Gholammi D. Comparative study of number and distribution of Ig Cells in oral lichen planus and oral lichenoid lesions. Dent Res J 2009; 6(1): 1-5.
17. Serrano-Sanchez P, Bagan JV, Jimenez –Soriano Sarrion G. Drug induced oral lichenoid reaction. A review of literature. J Clin Exp Dent 2010; 2(2): e71-5.
18. Ditrichova D, Kapralova S, Tichy M, Ticha V, Dobesova J, JustovaE, et al. Oral lichenoid lesions and allergy to dental materials. Biomed Pap Med Fac Univ Palacky Olomouc Czech Repub 2007; 151(2): 333-9.
19. Jahanshahi Gh, Aminzadeh A. A histochemical and immunohistochemical study of mast cells in differentiating oral lichen planus from oral lichenoid reaction. Quintessence Inter 2010; 41(3): 221-7.
20. Landis SH, Murray T, Bolen S, Wingo PA. Cancer statistics. CA cancer J Clin 1998; 48(1): 6-29.
21. Center for Disease Control, Non-Associate Assistant, Cancer Department, Ministry of Health and Medical Education, and Health Assistant. The official report of the year for registration of cancer cases in 2005 [Online]. Available from: URL: http://www.2ctor.com/ [In Persian].
22. Day GL, Blot WJ. Second primary tumors in patients with oral cancer. Cancer 1992; 70(1):14-9.
23. Jacques CM, Periera AL, Maia V, Cuzzi T, Ramos-e-Sailva M. Expression of cytokeratins 10, 13, 14 and 19 in oral lichen planus. J of Oral Sci 2009; 51(3): 355-65.
24. Babiker AY, Rahmani AH, Abdalaziz MS, AlbuttiA, Aly SM, Ahmed HG. Expressional analysis of p16 and cytokeratin19 protein in the genesis of oral squamous cell carcinoma patients. Int J Clin Exp Med 2014; 7(6): 1524-30.
25. Rosai J. Rosai and Ackerman’s surgical pathology, 10th ed. Maryland Heights, Missouri: Mosby Elsevier; 2011. p. 242-3.
26. Lindberg K, Rheinwald JG. Suprabasal 40 kd keratin (K19) expression as an immunohistologic marker of premalignancyin oral epithelium. Am J Pathol 1989; 134(1): 89-98.
27. Boisnic S, Ouhayoun JP, Branchet MC, Frances C, Beranger JY, Le Charpentier Y, et al. Alteration of cytokeratin expression in the oral lichen planus. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1995; 79: 207-15.
28. Wu YJ, Rheinwald JG. A new small (40kd) keratin filament protein made by some cultured human squamous cell carcinomas. Cell 1981; 25(3): 627-35.
29. van der Velden LA, Manni JJ, Ramaekers FC, Kuijpers W. Expression of intermediate filament proteins in benign lesions of the oral mucosa. Eur Arch Otorhinolaryngol 1999; 256: 514-9.
30. Schulz J, Ermich T, Kasper M, Raabe G, Schumann D. Cytokeratin pattern of clinically intact and pathologically changed oral mucosa. Int J Oral Maxillofac Surg 1992; 21(1): 35-9.
31. Su L, Morgan PR, Lane EB. Keratin 14 and 19 expressionin normal, dysplastic and malignant oral epithelia. A study using in situ hybridization and immunohistochemistry. J Oral Pathol Med 1996; 25(6): 293-301.
32. Urbizo-Velez J, Rodriguez Perez I, Albercht M, Banoczy J. Comparative histopathological studies in oral lichen planus. Acta Morphol Hung 1990; 38(1): 71-81.
33. Coltrera MD, Zarbo RJ, Sakr WA, Gown AM. Markers for dysplasia of the upper aerodigestive tract. Suprabasal expression of PCNA, p53, and CK19 in alcohol-fixed, embedded tissue. Am J Pathol 1992; 141(4): 817-25.
34. Ogden GR, Chisholm DM, Adi M, Lane EB. Cytokeratin expression in oral cancer and its relationship to tumor differentiation. J Oral Pathol Med 1993; 22(2): 82-6.
35. Chaiyarit P, Ma N, Hiraku Y, Pinlaor S, Yongvanit P, Jintakanon D, et al. Nitrative and oxidative DNA damage in oral lichen planus in relation to human oral carcinogenesis. Cancer Sci 2005; 96(9): 553-9.
36. Ichikawa E, Watanabe S, Takahashi H. Keratin and involucrin expression in discoid lupus erythematosus and lichen planus. Arch Dermatol Res 1997; 289(9): 519-26.
37. Paladini RD, Takahashi K, Bravo NS, Coulombe PA. Onset of re-epithelialization after skin injury correlates with a reorganization of keratin filaments in wound edge keratinocytes: defining a potential role for keratin 16. J Cell Biol 1996; 132(3): 381-97.
38. Vora HH, Shah NG, Patel DD, Trivedi TI, Chikhlikar PR. Prognostic significance of biomarkers in squamous cell carcinoma of the tongue: multivariate analysis. J Surg Oncol 2003; 82(1): 34-50.
39. Moll R, Krepler R, Franke WW. Complex cytokeratin polypeptide patterns observed in certain human carcinomas. Differentiation 1983; 23(3): 256-69.
40. Hamakawa H, Bao Y, Takarada M, Fukuzumi M, Tanioka H. Cytokeratin expression in squamous cell carcinoma of the lungand oral cavity: an immunohistochemical study with possible clinical relevance. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1998; 85(4): 438-43.
41. Ram Prassad VV, Nirmala NR, Kotian MS. Immunohistochemical evaluation of expression of cytokeratin 19 in different histological grades of leukoplakia and oral squamous cell carcinoma. Indian J Dent Res 2005; 16(1): 6-11.
42. Nie MH, Zhong L, Zeng GM, Li BQ. The changes of cytokeratin 19 during oral carcinogenesis. Chin J Stomatol 2002; 37(3): 187-90. [In Chinese]
43. Zhong LP, Zhao SF, Chen GF, Ping FY, Xu ZF, Hu JA. Increased levels of CK19 mRNA in oral squamous cell carcinoma tissue detected by relative quantification with real-time polymerase chain reaction. Arch Oral Biol 2006; 51(12): 1112-9.
44. Acay RR, Felizzola CR, de Araujo NS, de Sousa SO. Evaluation of proliferative potential in oral lichen planus and oral lichenoid lesions using immunohistochemical expression of p53 and Ki67. Oral Oncol 2006; 42(5): 475-80.
45. Prabakaran SP, Muthukrishnan A. Expression of cytokeratin 18 and 19 in oral potentially malignant disorders: a systematic review. J Indian Acad Oral Med Radiol 2014; 26(2):173-7.
46. Hamburger J, Potts AJ. Non-stroidal anti-inflammatory drugs and oral lichenoid reactions. Br Med J 1983; 287(6401): 1258.
47. Glenert U. Drug stomatitis due to gold therapy. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1984; 58(1): 52-6.
48. Firth NA, Reade PC. Angiotensin-converting enzyme inhibitors implicated in oral mucosal lichenoid reactions. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1989; 67(1): 41-4.
49. Lynch MA, Brightman VJ, Greenberg MS. Burket’s oral medicine: diagnosis and treatment. 9th ed. Philadelphia, PA: J.B. Lippincott; 1994. p. 99-111.
چاپ شده
2018-01-07
استناد به مقاله
1.
Atousa Aminzadehآا, Seyed Mohammad Razaviسر, Ali Sabeti Sanatعثص. بررسی بیان ایمونوهیستوشیمیایی نشانگر پیش ‌بدخیمی 19CK در واکنش‌های لیکنوییدی دهانی در مقایسه با لیکن‌پلان، سرطان سلول سنگفرشی و مخاط نرمال دهان. مجله دانشکده دندانپزشکی اصفهان [اینترنت]. 7ژانویه2018 [ارجاع شده 20نوامبر2018];14(1):17-8. Available from: http://jids.journalonweb.ir/index.php/jids/article/view/1227

میزان دانلود در سال میلادی جاری

Download data is not yet available.

 

سخن سردبیر

دکتر رامین مشرف

مجله‌ دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان از سال 1383 به زبان فارسی و با هدف انتشار ماحصل زحمات پژوهشی اساتید و دانشجویان دندان‌پزشکی ....

ادامه

شماره کنونی

پشتیبانی و راهنمایی

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد