شیوع هالرسل و ارتباط آن با بیماری‌های التهابی سینوس در تصاویر توموگرافی کامپیوتری با اشعه‌ی مخروطی (Cone beam computed tomography) در یک جمعیت ایرانی

  • Hamid Taghiloo حمید تقی‌لو استادیار، گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
  • Mohammad Hossein Asadi محمدحسین اسدی دستیار جراحی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
  • Foroogh Ahadzadeh فروغ احدزاده دندان‌پزشک، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران
  • Atefeh Yousefi Jordehi عاطفه یوسفی جوردهی استادیار، گروه دندان‌پزشکی ترمیمی، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی زنجان، زنجان، ایران

چکیده

مقدمه: يكي از نگراني‌های بيماران و دندان‌پزشكان، دردهاي دهاني- صورتي و علايم سينوزيت مي‌باشد كه در مواقعي مي‌توان آن را به وجود هالرسل ارتباط داد. هدف از این مطالعه، بررسی شیوع هالرسل و ارتباط آن با بیماری‌های التهابی سینوس در تصاویر CBCT (Cone beam computed tomogram) در یک جمعیت ایرانی بود.

مواد و روش‌ها: در این مطالعه‌ی توصیفی- تحلیلی، در سال 1397 نمونه‌ها به صورت تمام شماری از بین CBCT‌های موجود افراد مراجعه‌کننده به دانشکده‌ی دندان‌پزشکی تبریز از فروردین ماه 1391 تا شهریور 1396 انتخاب شدند. موارد دارای هالرسل از نظر وجود یا عدم وجود بیماری‌های التهابی سینوس ماگزیلاری در مقاطع کرونال و آگزیال بررسی گردیدند. داده‌ها در نرم‌افزار NNT Viewer version 2.17 وارد شده و تصاویر به دست آمده توسط دو متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت مطالعه شدند. توافق بین نتایج دو مشاهده‌گر توسط ضریب توافقی کاپا اندازه‌گیری شد. داده‌ها در نرم‌افزار آماری SPSS نسخه‌ی 20 و با استفاده از آزمون Chi-Square بررسی و سطح معنی‌داری 0/05 > p value در نظر گرفته شد.

یافته‌ها: شیوع هالرسل در کل سینوس‌های مورد بررسی، 44/5 درصد و شیوع سینوزیت مزمن، 70/3 درصد بود. 48/4 درصد از هالرسل‌ها، یک‌طرفه و 51/6 درصد، دو طرفه بودند. اختلاف معنی‌داری در فراوانی هالرسل و سینوزیت بین زنان و مردان وجود نداشت. آنالیز آماری نشان داد، ارتباط معنی‌دارای بین وجود هالرسل و سینوزیت وجود دارد (0/05 > p value).

نتیجه‌گیری: بر اساس نتایج حاصل از این مطالعه، شانس ابتلا به بیماری‌های التهابی سینوس در افراد دارای هالرسل بیشتر بود.

کلیدواژه‌ها: سینوس اتموئید، سینوزیت فک بالا، توموگرافی کامپیوتری با اشعه‌ی مخروطی

مراجع

1. Proetz AW. Essays on the applied physiology of the nose. AMA Arch Otolaryngol 1954; 60(2): 261.
2. Stammberger H, Wolf G. Headaches and sinus disease: the endoscopic approach. Ann Otol Rhinol Laryngol 1988; 134: 3-23.
3. Stackpole SA, Edelstein DR. The anatomic relevance of the Haller cell in sinusitis. Am J Rhinol 1997; 11(3): 219-23.
4. Kantarci M, Karasen RM, Alper F, Onbas O, Okur A, Karaman A. Remarkable anatomic variation in paranasal sinus region and their clinical importance. Eur J Radiol 2004; 50(3): 296-302.
5. Bolger WE, Butzin CA, Parsons DS. Paranasal sinus bony anatomic variations and mucosal abnormalities: CT analysis for endoscopic sinus surgery. Laryngoscope 1991; 101(1 Pt 1): 56-64.
6. Kainz J, Braun H, Genser P. [Haller’s cells: morphologic evaluation and clinico-surgical relevance]. Laryngorhinootologie 1993; 72(12): 599-604. [In German].
7. Milczuk HA, Dalley RW, Wessbacher FW, Richardson MA. Nasal and paranasal sinus anomalies in children with chronic sinusitis. Laryngoscope 1993; 103(3): 247-52.
8. Mathew R, Omami G, Hand A, Fellows D, Lurie A. Cone beam CT analysis of Haller cells: prevalence and clinical significance. Dentomaxillafac Radiol 2013; 42(9): 20130055.
9. Sebrechts H, Vlaminck S, Casselman J. Orbital edema resulting from Haller cell pathology: 3 case reports and review of literature. ActaOtorhinolaryngolBelg 2000; 54(1): 39-43.
10. Earwaker J. Anatomic variants in sinonasal CT. Radiographics 1993; 13(2): 381-415.
11. Yenigun A, Fazliogullari Z, Gun C, Uysal II, Nayman A, Karabulut AK. The effect of the presence of the accessory maxillary ostium on the maxillary sinus. Eur Arch Otorhinolaryngol 2016; 273(12): 4315-9.
12. Genc S, Ozcan M, Titiz A, Unal A. Development of maxillary accessory ostium following sinusitis in rabbits. Rhinology 2008; 46(2): 121-4.
13. Mladina R, Vuković K, Poje G. The two holes syndrome. Am J Rhinol Allergy 2009; 23(6): 602-4.
14. Kane KJ. Recirculation of mucus as a cause of persistent sinusitis. Am J Rhinol 1997; 11(5): 361-9.
15. Gutman M, Houser S. Iatrogenic maxillary sinus recirculation and beyond. Ear Nose Throat J 2003; 82(1): 61-3.
16. Ali IK, Sansare K, Karjodkar FR, Vanga K, Salve P, Pawar AM. Cone-beam computed tomography analysis of accessory maxillary ostium and Haller cells: Prevalence and clinical significance. Imaging Sci Dent 2017; 47(1): 33-7.
17. Capelli M, Gatti P. Radiological Study of Maxillary Sinus using CBCT: Relationship between Mucosal Thickening and Common Anatomic Variants in Chronic Rhinosinusitis. J Clin Diagn Res 2016; 10(11): MC07-MC10.
18. Ameri AA, Eslambolchi A, Bakhshandeh H. Anatomic variants of paranasal sinuses and chronic sinusitis. Iran J Radiol 2005; 2(3,4): 121-4.
19. Caughey RJ, Jameson MJ, Gross CW, Han JK. Anatomic Risk Factors for Sinus Disease: Fact or Fiction? Am J Rhinol 2005; 19(4): 334-9.
20. Bijani B, Qasemi Barqi R, Najjari Alamooti J. Radiologic association between chronic sinusitis and anatomical variations of the nasal cavity. J Qazvin Univ Med Sci 2018, 22(3): 13-22. [In Persian].
21. Dahieni HR. Cone beam CT analysis of Haller cells: prevalence and relationship with orbital floor dehiscence in CBCT of patient’s referred to Shahid Beheshti dental school in 2014. [Thesis]. Tehran, Iran: School of Dentistry, Shahid Beheshti University of Medical Sciences; 2014. [In Persian].
22. Moreidi M. Prevalence of Haller's cells in Cone Beam Computed Tomography. [Thesis]. Ahvaz, Iran: School of Dentistry, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences; 2018. [In Persian].
23. Davoodi L, Ghaffari R, Sheykhi M, Sarikhani KH. Prevalence of infraobital Ethmoid (hallers) Air cells on panoramic radiographs in patients older than 4 years referred to dental school of Islamic Azad University Khorasgan Branch. J Shahid Sadoughi Univ Med Sci 2016; 24(2): 119-26. [In Persian].
24. Khojastepour L, Haghnegahdar A, Valipour E. Prevalence of haller’s cell by using panoramic radiography. J Mashhad Dent Sch 2016; 40(1): 27-36.
25. Sakhdari S, Mehralizadeh S, Mohammadi Bina S, Taheri MS, Masoumi S, Heshmati L. Frequency and apparent characteristics of infraorbital ethmoid (Haller's) cells and its correlation with related factor in panoramic radiography. J Res Dent Sci 2019; 15(4): 256-61. [In Persian].
26. Ghaffari R, Sheikhi M, Zarrabi H, Safi H. Prevalance of Infraorbital Ethmoid (Haller’s) Air Cell on CT Image in Patients over 6 years of age. J Res Dent Sci 2010; 7(2): 14-9.
27. Solanki J, Gupta S, Patil N, Kulkarni V, Singh M, Laller S. Prevelance of haller’s cells: a panoramic radiographic study. J Clin Diagn Res 2014; 8(9): RC01-RC04.
28. Lorkiewicz-Muszyńska D, Kociemba W, Rewekant A, Sroka A, Jończyk-Potoczna K, Patelska-Banaszewska M, et al. Development of the maxillary sinus from birth to age 18. Postnatal growth pattern. Int J Pediatr Otorhinolaryngol 2015; 79(9): 1393-400.
29. Khayam E, Mahabadi AM, Ezoddini F, Golestani MA, Hamzeheil Z, Moeini M, et al. The prevalence of ethmoidal infraorbital cells in panoramic radiography. American Journal of Research Communication 2013; 1(2): 109-18.
30. Friedrich RE, Fraederich M, Schoen G. Frequency and volumetry of infraorbital ethmoid cells (Haller cells) on cone-beam computed tomograms (CBCT) of the mid-face. GMS Interdiscip Plast Reconstr Surg DGPW 2017; 11(6): Doc 07.
31. Fadda GL, Rosso S, Aversa S, Petrelli A, Ondolo C, Succo G. Multiparametric statistical correlations between paranasal sinus anatomic variations and chronic rhinosinusitis. Acta Otorhinolaryngol Ital 2012; 32(4): 244-51.
چاپ شده
2021-01-11
استناد به مقاله
1.
حمید تقی‌لوHT, محمدحسین اسدیMHA, فروغ احدزادهFA, عاطفه یوسفی جوردهیAYJ. شیوع هالرسل و ارتباط آن با بیماری‌های التهابی سینوس در تصاویر توموگرافی کامپیوتری با اشعه‌ی مخروطی (Cone beam computed tomography) در یک جمعیت ایرانی. مجله دانشکده دندانپزشکی اصفهان [اینترنت]. 11ژانویه2021 [ارجاع شده 23ژانویه2021];:427-36. Available from: http://jids.journalonweb.ir/index.php/jids/article/view/1747

میزان دانلود در سال میلادی جاری

Download data is not yet available.

سخن سردبیر

دکتر رامین مشرف

مجله‌ دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان از سال 1383 به زبان فارسی و با هدف انتشار ماحصل زحمات پژوهشی اساتید و دانشجویان دندان‌پزشکی ....

ادامه

شماره کنونی

پشتیبانی و راهنمایی

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد