ویژگی‌های رادیولوسنسی مجاور اپیکال به عنوان عامل خطر آسیب به عصب آلوئولار تحتانی

  • Mahvash Hasani مهوش حسنی استادیار، گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران
  • Nasim Razavi نسیم رضوی دستیار تخصصی، گروه رادیولوژی دهان، فک و صورت، دانشکده‌ي دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، ایران
  • Motahareh Zarifi مطهره ظریفی دندان‌پزشک، دانشکده‌ی دندان‌پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران.

چکیده

مقدمه: رادیولوسنسی اپیکال مجاور JAR (Juxta-apical radiolucency)، به عنوان یک عامل خطر جدید آسیب به عصب آلوئولار تحتانی؛ بعد از خارج کردن مولر سوم مطرح است. هدف از مطالعه‌ی حاضر، بررسی ارتباط JAR با عصب (Inferior alveolar nerve canal) IAN، صفحه‌ی کورتیکال، موقعیت آن نسبت به IAN و زاویه‌ی دندان بود.

مواد و روش‌ها: در مطالعه‌ی مورد- شاهدی حاضر، از تعداد 545 نمونه‌ی سی‌تی با دسته‌ی اشعه‌ی مخروطی CBCT (Cone-beam computed tomography) از دندان مولر سوم فک پایین، 75 مورد JAR و 75 مورد شاهد بررسی گردید. رابطه‌ی JAR با عصب آلوئولار تحتانی، موقعیت JAR نسبت به IAN، نازک‌شدگی صفحه‌ی کورتیکال لینگوال، موقعیت دندان و زاویه‌ی آن مورد بررسی قرار گرفت. تجزیه و تحلیل توصیفی به کمک آزمون‌های Fisher's exact test و Chi-square در سطح معنی‌داری (0/05 = p value) تجزیه و تحلیل گردید.

یافته‌ها: مزیوآنگولار، شایع‌ترین موقعیت دندانی در هر دو گروه بود. از نظر زاویه‌ی دندان، تفاوت معنی‌داری میان دو گروه مشاهده نشد (0/346 =p value). هیچ‌گونه اختلاف معنی‌داری میان دو گروه بر اساس JAR و مجاورت دندان با IAN مشاهده نشد (0/578 = p value). اگرچه شایع‌ترین موقعیت در گروه JAR لینگوال و در گروه شاهد فوقانی بود، اما تفاوت معنی‌داری میان آن‌ها مشاهده نشد (0/122 =p value ). اغلب نمونه‌ها در هر دو گروه JAR (84 درصد) و شاهد (77/3 درصد) دچار درجاتی از نازک‌شدگی کورتیکال لینگوال بودند. بر این اساس، تفاوت معنی‌داری میان دو گروه JAR و شاهد مشاهده نشد (0/626 =p value ).

نتیجه‌گیری: در بیشتر موارد JAR با IAN در تماس است و درجاتی از نازک‌شدگی کورتیکال نیز دیده می‌شود. این یافته‌ها بیانگر احتمال افزایش خطر آسیب عصبی هنگام بیرون‌ کشیدن دندان‌های آسیای سوم مي‌باشد.

کلید واژه‌ها: عصب مندیبولار، مولار سوم، توموگرافی کامپیوتری با دسته‌‌ی اشعه‌ی مخروطی.

مراجع

1. Mehdizadeh M, Haghanifar S, Seyedmajidi M, Bijani A, Soufizadeh R. Radiographic evaluation of impacted third molars and their complications in a group of Iranian population. Journal of Research and Practice in Dentistry 2014; 2014: m1-11.
2. Grossi GB, Maiorana C, Garramone RA, Borgonovo A, Creminelli L, Santoro F. Assessing postoperative discomfort after third molar surgery: a prospective study. J Oral Maxillofac Surg 2007; 65(5): 901-17.
3. Renton T. Oral surgery: part 4. Minimising and managing nerve injuries and other complications. Br Dent J 2013; 215(8): 393-9.
4. Renton T, Hankins M, Sproate C, McGurk M. A randomised controlled clinical trial to compare the incidence of injury to the inferior alveolar nerve as a result of coronectomy and removal of mandibular third molars. Br J Oral Maxillofac Surg 2005; 43(1): 7-12.
5. Loescher A, Smith KG, Robinson PP. Nerve damage and third molar removal. Dent update 2003; 30(7): 375-80.
6. Kipp DP, Goldstein BH, Weiss Jr WW. Dysesthesia after mandibular third molar surgery: a retrospective study and analysis of 1,377 surgical procedures. J Am Dent Assoc 1980; 100(2): 185-92.
7. Wofford DT, Miller RI. Prospective study of dysesthesia following odontectomy of impacted mandibular third molars. J Oral Maxillofac Surg 1987; 45(1): 15-9.
8. Rood J, Shehab BN. The radiological prediction of inferior alveolar nerve injury during third molar surgery. Br J Oral Maxillofac Surg 1990; 28(1): 20-5.
9. Gilvetti C, Haria S, Gulati A. Is juxta-apical radiolucency a reliable risk factor for injury to the inferior alveolar nerve during removal of lower third molars? Br J Oral Maxillofac Surg 2019; 57(5): 430-4.
10. Umar G, Bryant C, Obisesan O, Rood J. Correlation of the radiological predictive factors of inferior alveolar nerve injury with cone beam computed tomography findings. Oral Surgery 2010; 3(3): 72-82.
11. Nascimento EHL, Oenning ACC, Nadaes MR, Ambrosano GMB, Haiter-Neto F, Freitas DQ. Juxta-apical radiolucency: relation to the mandibular canal and cortical plates based on cone beam CT imaging. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2017; 123(3): 401-7.
12. Nascimento EHL, Oenning ACC, Freire BB, Gaêta-Araujo H, Haiter-Neto F, Freitas DQ. Comparison of panoramic radiography and cone beam CT in the assessment of juxta-apical radiolucency. Dentomaxillofac Radiol 2017; 47(1): 20170198.
13. Nascimento EHL, Oenning ACC, Nadaes MR, Ambrosano GMB, Haiter-Neto F, Freitas DQ. Juxta-apical radiolucency: Prevalence, characterization, and association with the third molar status. J Oral Maxillofac Surg 2018; 76(4): 716-24.
14. Yalcin ED, Artas A. Juxta-apical radiolucency and relations with surrounding structures on cone-beam computed tomography. Br J Oral Maxillofac Surg 2020; 58(3): 309-13.
15. Winter GB. Principles of exodontia as applied to the impacted third molar: a complete treatise on the operative technic with clinical diagnoses and radiographic interpretations. St Louis, Mo: American Medical Book Co 1926; p. 21-58.
16. Kapila R, Harada N, Araki K, Sano T, Goto T. Evaluation of juxta-apical radiolucency in cone beam CT images. Dentomaxillofac Radiol 2014; 43(5): 20130402.
17. Kapila R, Harada N, Araki K, Sano T, Goto TK. Relationships between third-molar juxta-apical radiolucencies and mandibular canals in panoramic and cone beam computed tomography images. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol 2014; 117(5): 640-4.
18. Ghaeminia H, Meijer G, Soehardi A, Borstlap W, Mulder J, Bergé S. Position of the impacted third molar in relation to the mandibular canal. Diagnostic accuracy of cone beam computed tomography compared with panoramic radiography. Int J Oral Maxillofac Surg 2009; 38(9): 964-71.
چاپ شده
2021-12-22
استناد به مقاله
1.
مهوش حسنیMH, نسیم رضویNR, مطهره ظریفیMZ. ویژگی‌های رادیولوسنسی مجاور اپیکال به عنوان عامل خطر آسیب به عصب آلوئولار تحتانی. مجله دانشکده دندانپزشکی اصفهان [اینترنت]. 22دسامبر2021 [ارجاع شده 23می2022];:343-50. Available from: http://jids.journalonweb.ir/index.php/jids/article/view/1864

میزان دانلود در سال میلادی جاری

Download data is not yet available.

سخن سردبیر

دکتر رامین مشرف

مجله‌ دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان از سال 1383 به زبان فارسی و با هدف انتشار ماحصل زحمات پژوهشی اساتید و دانشجویان دندان‌پزشکی ....

ادامه

شماره کنونی

پشتیبانی و راهنمایی

         

 

 

 

Copyright © 2021, This is an original open-access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-noncommercial 4.0 International License which permits copy and redistribute of the material just in noncommercial usages with proper citation.

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد