عوامل مرتبط با تقاضای خدمات دندان‌پزشکی پایه در خانوارهای ایرانی

  • Elaheh Najafi الهه نجفی کارشناسی ارشد اقتصاد بهداشت، کمیته‌ی تحقیقات دانشجویی، دانشکده‌ی مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
  • Mostafa Amini-Rarani مصطفی امینی رارانی استادیار سیاستگذاری سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.
  • Maryam Moeeni مریم معینی دانشیار اقتصاد سلامت، مرکز تحقیقات مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

مقدمه: سلامت دهان و دندان، یک عامل مؤثر در کیفیت زندگی محسوب می‌شود. هدف از این مطالعه، بررسی عوامل مرتبط با تقاضای خدمات دندان‌پزشکی پایه در خانوارهای ایرانی بود.

مواد و روش‌ها: مطالعه‌ی‌ حاضر از نوع تحلیل ثانویه داده‌های Cross sectional بود و در آن اطلاعات گردآوری شده در پیمایش ملی هزینه‌- درآمد خانوار در سال‌های 1396 تحلیل شدند. نمونه‌ی پژوهش حاضر شامل 17548 خانوار واجد شرایط از کل کشور بود. برای بررسی تقاضای خدمات دندان‌پزشکی از مدل‌سازی Logistic regression استفاده گردید. در مجموع سه مدل برازش شد.

يافته‌ها: احتمال تقاضای خدمات دندان‌پزشکی پایه در خانوارهایی که سرپرستان تحصیلات بالاتر داشتند، یا غیر متأهل و یا غیر شاغل بودند، به شکل معنی‌داری کمتر بود (0/05 > p value). احتمال تقاضا برای خدمات دندان‌پزشکی پایه، در هر پنجک درآمدی نسبت به پنجک درآمدی اول (کم درآمدترین خانوارها)، به شکل معنی‌داری بالاتر بود (0/05 > p value). همچنین، احتمال تقاضای خانوار برای خدمات دندان‌پزشکی پایه در خانوارهای دارای سالمندان بالای 70 سال و خانوارهای دارای فرد 6 تا 12 سال، نسبت به سایر خانوارها به شکل معنی‌داری بیشتر بود (0/05 > p value). رفتار بعضی متغیرها در مدل‌های مختلف برازش شده متفاوت بود (0/05 > p value).

نتیجه‌گیری: احتمال تقاضای خدمات دندان‌پزشکی پایه توسط خانوار با متغیرهای جمعیت‌شناختی، متغیرهای اقتصادی و ساختار سنی اعضای خانوار ارتباط معنی‌دار داشت. بنابراین، تصمیمات سیاستی مربوط به خدمات دندان‌پزشکی لازم است مبتنی بر وضعیت جمعیت‌شناسی، تفاوت‌های اقتصادی و ساختار سنی افراد جامعه باشد.

کلید واژه‌ها: مراقبت دندانی، خانوار، ایران. 

مراجع

1. Herkrath FJ, Vettore MV, Werneck GL. Contextual and individual factors associated with dental services utilisation by Brazilian adults: A multilevel analysis. PloS One 2018; 13(2): e0192771.
2. Murakami K, Hashimoto H. Wealth-related versus income-related inequalities in dental care use under universal public coverage: a panel data analysis of the Japanese Study of Aging and Retirement. BMC Public Health 2015; 16: 24.
3. Arsang Jang Sh, Amani F, Jafari Koshki T, Mozafariyanpour E, Mozafariyanpou E, Jafari Kaffash K, et al. The level of availability and use of oral and dental health services in 6-7 years old children, Qom, Iran. Qom Univ Med Sci J 2015; 9(4): 55-63. [In Persian].
4. Daryazadeh S, Kuhpayehzadeh J, Hashemzadeh M, Shajari J, Jafari A. Comparison of patients’ demand and need to receive restorative dental services. Razi J Med Sci 2015; 21(127): 52-60. [In Persian].
5. Xu M, Yuan C, Sun X, Cheng M, Xie Y, Si Y. Oral health service utilization patterns among preschool children in Beijing, China. BMC Oral Health 2018; 18(1): 31.
6. Matsumoto MS, Gatti MA, de Conti MH, de Ap Simeão SF, de Oliveira Braga Franzolin S, Marta SN. Determinants of demand in the public dental emergency service. J Contemp Dent Pract 2017; 18(2): 156-61.
7. Onyejaka NK, Folayan MO, Folaranmi N. Barriers and facilitators of dental service utilization by children aged 8 to 11 years in Enugu State, Nigeria. BMC Health Serv Res 2016; 16: 93.
8. Curi DSC, Figueiredo ACL, Jamelli SR. Factors associated with the utilization of dental health services by the pediatric population: an integrative review. Cien Saude Colet 2018; 23(5): 1561-76.
9. Quadri FA, Jafari FA, Albeshri AT, Zailai AM. Factors influencing patients’ utilization of dental health services in Jazan, Kingdom of Saudi Arabia. Int J Clin Pediatr Dent 2018; 11(1): 29-33.
10. Nouraei Motlagh S, Ghasempour S, Bajoulvand R, Hasanvand S, Abbasi-Shakaram S, Imani-Nasab MH. Factors affecting demand and utilization of dental services: evidence from a developing country. Shiraz E-Med J 2019; 20(12): e89076.
11. Office of Population, Labor and Census. Abstract results of urban and rural household income. [Online]. [cited 2017 July 03]. Available from: URL: https://amar.org.ir/gozideamari/ID/5660. [In Persian].
12. Delavarian Z, Zavvar S. An evaluation on patterns,and causes of referring patients to oral diseases and diagnosis department of Mashhad Dental Faculty from September To December 2000. Majallah-I-Dandanpizishki 2004; 16(2): 62-70. [In Persian].
13. Grytten J, Holst D, Skau I. Demand for and utilization of dental services according to household income in the adult population in Norway. Community Dent Oral Epidemiol 2012; 40(4): 297-305.
14. de Lima Saintrain MV, Marques PLP, de Almeida LHP, Lourenço CB, da Silva RM, Vieira APGF. The relation between gender in the access to dental services and goods. Revista Brasileira em Promoção da Saúde 2014; 27(3): 381-8.
15. Pereira SM, da Silva Tagliaferro EP, Ambrosano GMB, Cortellazzi KL, de Castro Meneghim M, Pereira AC, et al. Dental caries in 12-year-old schoolchildren and its relationship with socioeconomic and behavioural variables. Oral Health Prev Dent 2007; 5(4): 299-306.
16. Rezaei S, Ghahramani E, Hajizadeh M, Nouri B, Bayazidi S, Khezrnezhad F. Dental care utilization in the west of Iran: a cross-sectional analysis of socioeconomic determinants. International Journal of Human Rights in Healthcare 2016; 9(4): 235-41.
17. Kouhbor MA, Aghaei M, Rezagholizadeh M. Investigation the consumer choice in the use of dental services care applying hekman two-step procedure. Journal of Economic Modeling Research 2019; 9(34): 139-70. [In Persian].
18. Manski RJ, Meyerhoefer CD. Projecting the demand for dental care in 2040. J Dent Educ 2017; 81(8): eS133-eS45.
19. Andkhoie M, Pandovska-Pelivanova E, Emmanuel S, Lateef F, Szafron M, Farag ME. Demand and burden of dental care in Canadian households. International Journal of Economics and Finance 2014 2014; 6(9): 73-82.
20. Medina‐Solis CE, Maupomé G, del Socorro Herrera M, Pérez‐Núñez R, Ávila‐Burgos L, Lamadrid‐Figueroa H. Dental health services utilization and associated factors in children 6 to 12 years old in a low‐income country. J Public Health Dent 2008; 68(1): 39-45.
21. Widström E, Järvinen S, Feraru I, Rãducanu A, Feraru S, Herteliu C. Caries prevalence and use of dental services in Finnish children and adolescents in 2009. OHDM 2011; 10(4): 185-92.
22. Nahvi M, Zarei E, Marzban S, Jahanmehr N. Utilization of dental services and its out-of-pocket payments: a study in dental clinics of Ramsar. J Mashhad Dent Sch 2017; 41(2): 171-82. [In Persian].
23. Gholami M, Nasiripoor AA, Maleki MR. The relation between social determinant of health with access to health services in Gonbad Kavoos. Community Health 2016; 3(1): 54-65. [In Persian].
24. Homaie Rad E, Kavosi Z, Arefnezhad M. Economic inequalities in dental care utilizations in Iran: Evidence from an urban region. Med J Islam Repub Iran 2016; 30: 383.
25. Tchicaya A, Lorentz N. Socioeconomic inequalities in the non-use of dental care in Europe. Int J Equity Health 2014; 13: 7.
26. Piovesan C, Antunes JLF, Guedes RS, Ardenghi TM. Influence of self-perceived oral health and socioeconomic predictors on the utilization of dental care services by schoolchildren. Braz Oral Res 2011; 25(2): 143-9.
27. Kailembo A, Preet R, Williams JS. Socioeconomic inequality in self-reported unmet need for oral health services in adults aged 50 years and over in China, Ghana, and India. Int J Equity Health 2018; 17: 99.
28. Yu SM, Bellamy HA, Schwalberg RH, Drum MA. Factors associated with use of preventive dental and health services among U.S. adolescents. J Adolesc Health 2001; 29(6): 395-405.
چاپ شده
2022-04-04
استناد به مقاله
1.
الهه نجفیEN, مصطفی امینی رارانیMA-R, مریم معینیMM. عوامل مرتبط با تقاضای خدمات دندان‌پزشکی پایه در خانوارهای ایرانی. مجله دانشکده دندانپزشکی اصفهان [اینترنت]. 4آوریل2022 [ارجاع شده 2جولای2022];:59-. Available from: http://jids.journalonweb.ir/index.php/jids/article/view/1873

میزان دانلود در سال میلادی جاری

Download data is not yet available.

سخن سردبیر

دکتر رامین مشرف

مجله‌ دانشکده دندان‌پزشکی اصفهان از سال 1383 به زبان فارسی و با هدف انتشار ماحصل زحمات پژوهشی اساتید و دانشجویان دندان‌پزشکی ....

ادامه

شماره کنونی

پشتیبانی و راهنمایی

         

 

 

 

Copyright © 2021, This is an original open-access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-noncommercial 4.0 International License which permits copy and redistribute of the material just in noncommercial usages with proper citation.

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به دانشگاه علوم پزشکی اصفهان می باشد